İşlem sayısı ne ölçüyor

Solana en çok “saniyede kaç işlem” rakamıyla anılır. Bu rakam blokzincir karşılaştırmalarının neredeyse tamamında kullanılır ve genellikle tek başına verilir.

Bu bölüm rakamın büyük ya da küçük olduğunu tartışmaz. Neyi saydığını ölçer. Sonuç şu: manşet rakamın yarısı ağın kendi iç işleyişi, kalanın da önemli bir kısmı başarısız işlem. Geriye kalan kısım hâlâ yüksektir, ama aynı sayı değildir.

Solana’da her doğrulayıcı, hangi bloğu doğru kabul ettiğini oy işlemi göndererek bildirir. Bu oylar zincire yazılır ve toplam işlem sayısına dahil edilir. Kullanıcı tarafından gönderilmezler; ağın kendi kendine konuşmasıdır.

İkinci katman başarı oranıdır. Solana’da işlem göndermek ucuzdur ve reddedilen işlem de zincire yazılır. Bu, aynı işi tekrar tekrar deneyen otomatik programların maliyetini düşürür; sonuçta çok sayıda başarısız işlem kaydedilir.

Ağın genel arayüzünden okunan otuz dakikalık örneklem ve zincirden çekilen blok örneklemi şu tabloyu veriyor.

Kaynak: Solana genel RPC arayüzü, 30 örneklik performans penceresi ve 8 blokluk işlem örneklemi · 28.08.2026.

İki filtre ayrı ayrı şöyle işliyor.

Manşet rakamın yaklaşık dörtte biri, başarıyla tamamlanmış kullanıcı işlemidir. Bu oran gün içinde ve ağ yoğunluğuna göre değişir; buradaki ölçüm tek bir zaman dilimine aittir ve blok örneklemi sekiz blokla sınırlıdır.

Kısmen. Oy işlemlerinin zincire yazılması bir tasarım tercihidir ve Solana’nın hızlı kesinleşme yaklaşımının parçasıdır. Başka ağlarda doğrulayıcı iletişimi işlem olarak sayılmaz, dolayısıyla karşılaştırmalarda aynı şey ölçülmez.

Başarısızlık oranı ise ücret tasarımının sonucudur. İşlem göndermek ucuz olduğu için, başarısız olma ihtimali yüksek işlemleri toplu göndermek ekonomik olarak mantıklı hale gelir. Bu, ağın bozuk olduğunu değil, teşviklerin bu davranışı ürettiğini gösterir.

Asıl mesele karşılaştırmadadır. İki ağın işlem sayısı yan yana konurken aynı şeyin sayıldığı varsayılır. Sayılmıyor.

Bu bölümdeki en önemli nokta şudur: yukarıdaki eleştiri Solana ekibi tarafından da paylaşılıyor ve düzeltilmek üzere.

Alpenglow adlı yükseltme, doğrulayıcı oy işlemlerini blok alanından tamamen çıkarmayı hedefliyor. Aynı yükseltme kesinleşme süresini saniyeler seviyesinden yüz milisaniyeler seviyesine indirmeyi amaçlıyor. Testnet aşamasına Aralık 2025’te girdi; ana ağ hedefi olarak 2026’nın üçüncü çeyreği telaffuz edildi, ancak bu tarih kesin değil ve daha önce ertelendi.

Firedancer, ağın ikinci bağımsız istemcisi olarak Aralık 2025’te ana ağa çıktı ve 2026 başı itibarıyla doğrulayıcıların beşte birinden fazlasında çalışıyor. İstemci çeşitliliği, tek bir yazılım hatasının tüm ağı durdurma riskini azaltır.

Alpenglow yayına girdiğinde bu yazıdaki birinci filtre anlamsızlaşacak: oy işlemleri sayıya hiç girmeyecek. Manşet rakam düşecek ama ölçtüğü şey netleşecek. Rakamın küçülmesi kötüleşme değil, dürüstleşme olacak.

Faaliyet tartışmasının yanında, arz tarafında da dikkat çeken bir tablo var.

Kaynak: Solana RPC ve CoinGecko okumaları · 28.08.2026.

Stake oranı %74,8 ile karşılaştırılabilir ağların belirgin üzerinde. Bunun bir sonucu var: ihraç stake edenlere dağıtıldığı için, stake etmeyen bir kişi yılda yaklaşık %3,7 oranında oransal olarak seyreliyor. Bu bir kayıp değil, yeniden dağıtımdır; ama SOL tutup stake etmeyen biri için sessiz bir maliyettir.

Nakamoto katsayısı 18, ağın durdurulması için anlaşması gereken en az kurum sayısını gösterir. Tek başına iyi ya da kötü değildir; zaman içindeki yönü anlamlıdır.

Ölçüm tek bir ana aittir. Performans penceresi otuz dakikayı, blok örneklemi sekiz bloğu kapsıyor. Başarısızlık oranı gün içinde ve piyasa hareketliliğine göre belirgin biçimde değişir; yoğun dönemlerde daha yüksek olduğu bilinir.

Blok örneklemi küçüktür. Sekiz blok, saniyede binlerce işlem işleyen bir ağ için dar bir pencere. Buradaki %39,9 bir eğilim göstergesidir, kesin oran değildir ve bağımsız doğrulanmadı.

Oy dışı işlem her zaman kullanıcı işlemi değildir. Arbitraj botları, likidite güncellemeleri ve otomatik programlar da bu sayıya girer. “Başarılı oy dışı işlem” demek “insanın yaptığı işlem” demek değildir.

Bu sayfa Solana’nın hızlı olup olmadığını söylemez. Yaygın kullanılan rakamın neyi saydığını gösterir. Bu bölüm veri ve olgusal tespit sunar; alım satım tavsiyesi içermez.

Son doğrulama: 28.08.2026. İşlem oranları tek bir zaman dilimine ait örneklemdir ve gün içinde değişir; blok örneklemi sekiz blokla sınırlıdır ve bağımsız doğrulanmamıştır. Alpenglow için telaffuz edilen ana ağ tarihi kesin değildir. Bu sayfa yatırım tavsiyesi değildir.