Stake etmek

Bir ihaleye girerken yatırılan teminatı düşünün. Teminat, işi yapacağınızın garantisi değildir; kurallara aykırı davranırsanız kaybedeceğiniz bedeldir. Yatırdığınız için değil, kaybetme riskini üstlendiğiniz için ciddiye alınırsınız. Stake de böyledir. Doğrulayıcı, ağın kurallarına uygun davranacağına dair varlığını ortaya koyar. Dürüst davranırsa ödül alır; ağa zarar verecek şekilde davranırsa teminatının bir kısmını kaybeder. Dürüstlük ahlaka değil, hile etmenin maliyetinin kazancından yüksek olmasına dayanır.

• Varlık kilitlenir. Doğrulayıcı olmak için belirli bir miktar yatırılır. Bu miktar kilitliyken serbestçe harcanamaz.
• Doğrulama sırası verilir. Ağ, stake edenler arasından blok önerecek ve doğrulayacak olanı seçer. Bkz. Doğrulayıcı ve uzlaşma.
• Ödül yeni ihraçtan gelir. Doğrulayıcıya ödenen ödülün önemli kısmı ağın ürettiği yeni birimdir. Bkz. Yakım ve ihraç.
• Kural ihlali cezalandırılır. Çifte imza gibi ağa zarar veren davranışlarda teminatın bir kısmı kesilir. Çevrimdışı kalmak da küçük kayıplara yol açar.
• Çıkış anında olmaz. Kilit çözülmesi bir kuyruğa bağlıdır. Yoğun dönemlerde bu süre uzayabilir.
• Aracıyla stake ayrı bir risktir. Kendi doğrulayıcısını çalıştırmak isteyenler dışında çoğu kişi bir hizmet sağlayıcı kullanır. Bu durumda ağ riskine, o sağlayıcının riski de eklenir.

Stake, ağın güvenliğinin fiyatıdır. Ne kadar çok varlık kilitliyse ağa saldırmanın maliyeti o kadar yüksektir. Ama aynı mekanizma iki soruyu doğurur.

Birincisi yoğunlaşmadır. Stake işlemi teknik bilgi ve süreklilik gerektirdiği için çoğu kullanıcı aracı kullanır. Aracılar büyüdükçe doğrulama gücü birkaç kurumda toplanır ve merkeziyetsizlik iddiası zayıflar. Bkz. Merkeziyetsizlik nedir?.

İkincisi getirinin kaynağıdır. Stake ödülü çoğunlukla yeni ihraçtan gelir. Bu, dışarıdan gelen bir gelir değil, mevcut sahiplerin payının yeniden dağıtılmasıdır. Stake etmeyen bir kişi, ihraç oranı kadar oransal olarak seyrelir. Getiriyi değerlendirirken bakılması gereken şey yüzde değil, ihraç oranıyla arasındaki farktır.