Gas nedir

Kargo ücretini düşünün. Fiyat iki şeye bağlıdır: paketin büyüklüğü ve o günün tarifesi. Küçük bir zarf ile buzdolabı aynı ücreti ödemez, çünkü taşıma yükü farklıdır. Ama aynı zarf, yoğun bir bayram haftasında normal bir güne göre daha pahalıya taşınır. Gas miktarı paketin büyüklüğüdür: işlemin ağa yaptırdığı iş. Gas fiyatı ise o anki tarifedir: ağ ne kadar yoğunsa o kadar yükselir. Basit bir transfer küçük bir zarftır; karmaşık bir sözleşme çağrısı buzdolabı.

• Her işlem bir miktar gas harcar. Sıradan bir transfer sabit ve düşük bir miktar tüketir. Sözleşme çağrıları yaptıkları işe göre çok daha fazlasını harcar. Bkz. Akıllı sözleşme.
• Fiyat talebe göre oynar. Ethereum’da her blok için bir taban ücret hesaplanır. Bloklar dolu geçtikçe taban ücret yükselir, boş geçtikçe düşer.
• Taban ücret yakılır. Ödenen taban ücret hiç kimseye gitmez, dolaşımdan çıkarılır. Bkz. Yakım ve ihraç.
• Bahşiş doğrulayıcıya gider. Kullanıcı işlemini öne almak isterse taban ücretin üzerine bir bahşiş ekler; bu kısım bloğu üreten doğrulayıcının olur.
• Üst sınır kullanıcıyı korur. İşlem gönderilirken harcanacak azami gas belirlenir. İşlem bu sınırı aşarsa geri alınır, ama o ana kadar harcanan gas iade edilmez.

Gas, blokzincirlerin en somut kısıtını görünür kılar: blok alanı sınırlıdır ve bu sınır fiyatlanır. Ağ bir kamu yolu gibidir; herkes kullanabilir ama kapasite sonsuz değildir. Ücret, kapasitenin kime gideceğini belirleyen mekanizmadır.

Bu kısıt, ölçeklenme tartışmasının tamamının kaynağıdır. Layer 2’ler, aynı işi daha az L1 gas’i harcayarak yapmak üzere kurulmuştur. Bir kullanıcı için “ucuz işlem” demek, aslında “L1 blok alanından daha az pay tüketen işlem” demektir.